Ένα από τα πάγια χόμπι της τηλεδημοκρατίας είναι να υποδύεται το σύγχρονο Κολόμβο που ανακαλύπτει έκθαμβος τη νέα Αμερική και σπεύδει, μέσα στην αβυσσαλέα του άγνοια, να ασχημονήσει σε έννοιες που δεν κατέχει. Όπως στο θέμα που προέκυψε με τα blogs και κατ’ επέκταση με το Ίντερνετ.
Αίφνης και ασθμαίνοντας ήρθε στο προσκήνιο η αναγκαιότητα νομοθετικής ρύθμισης σε ένα χώρο που προσωποποιεί την ελευθερία της έκφρασης, ένα νέο υπέροχο κόσμο, όπου η δημοκρατικότητα της εικονικής (έστω) πραγματικότητας πολλές φορές –αν όχι κατά βάση- υπερβαίνει τη διάτρητη δημοκρατική δομή συντεταγμένων κοινωνιών.
Το ζήτημα εμφανίστηκε πασπαλισμένο με όλες τις παθογένειες της σύγχρονης ελληνικής ενημέρωσης, αν όχι της κοινωνίας: Εκβιασμοί, κιτρινισμός, διαπλοκή, σκοτεινές συναλλαγές, παρέμβαση της Δικαιοσύνης και άφθονη συνωμοσιολογία.
Το πακέτο ήταν βούτυρο στο ψωμί της τηλεοπτικής ενημέρωσης και σε μικρότερο βαθμό των εφημερίδων. Με αφορμή ένα blog, με κίτρινο και σκανδαλοθηρικό περιεχόμενο ως επί το πλείστον, μπήκε (υπογείως) στο στόχαστρο το Ίντερνετ και δη η διαδικτυακή ενημέρωση και η ελεύθερη έκφραση άποψης. Η πρώτη φάση απαιτούσε προπαγάνδα…
Οι υποψιασμένοι κατάλαβαν τις προθέσεις, οι ανυποψίαστοι είδαν να δαινομοποιείται κάτι που δεν γνωρίζουν- ενδεχομένως το πίστεψαν: Το Ίντερνετ ως ο παράδεισος των κακών και κόλαση των καλών. Αθάνατη ελληνική αμετροέπεια και υπερβολή…
Ένας στους τέσσερις (και κάτι παραπάνω) Έλληνες διαθέτει σύνδεση στο Ίντερνετ. Η Ελλάδα είναι αρκετά πίσω ακόμα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο η τροχιά είναι ανοδική και κατά πάσα πιθανότητα (μα και βεβαιότητα) μη αναστρέψιμη. Την ίδια ώρα σοβαρές μετρήσεις από το ευρωβαρόμετρο δείχνουν ότι η απαξίωση της κοινής γνώμης απέναντι στα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης –και ειδικά στην τηλεόραση- ακουμπά το υπόγειο. Το ίδιο και για τον πολιτικό κόσμο, που είθισται να περνάει τις καλύτερες του ημέρες όταν υπάρχει περιορισμός και έλεγχος της ενημέρωσης και της άποψης.
Παράλληλα οι πωλήσεις των εφημερίδων βαίνουν μειούμενες- χωρίς τις «προσφορές» ενδεχομένως να είχαν ανησυχητική πτώση. Το δεδομένο ότι οι μεγάλες κυριακάτικες εφημερίδες διαγκωνίζονται στο ποια θα κάνει την πιο πλούσια προσφορά σε dvd, cd ή βιβλίο και οι πωλήσεις τους είναι ανάλογες του «δώρου» αποδεικνύει ότι η «μάχη» δεν γίνεται τόσο στον τομέα της ενημέρωσης αλλά του μάρκετινγκ. Δεν απαξιώνουμε συνολικά το ειδησεογραφικό προϊόν και ειδικότερα τους δημοσιογράφους, ωστόσο είναι δυσάρεστο να βλέπεις κάποιον να αγοράζει την εφημερίδα, να παίρνει το dvd από μέσα και στη συνέχεια να την πετάει στα σκουπίδια.
Η αλήθεια είναι ότι τα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης μόνα τους κατάφεραν να απαξιωθούν. Η υπόθεση Ζαχόπουλου, άλλωστε, ξεγύμνωσε πολιτικο-δημοσιογραφικές σχέσεις που μέχρι πρότινος είτε ήταν ανομολόγητες είτε στη σφαίρα της συνωμοσίας και του κουτσομπολιού. Αργά μα σταθερά ο πολίτης αντιδρούσε- και ένα καθόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό βρήκε απάγκιο στο Διαδίκτυο. Συνεπώς στα μάτια και τη λογική κάποιων γινόταν εχθρός- τους υπερέβαινε, δεν μπορούσαν να το παρακολουθήσουν, το στοχοποίησαν. Είναι ελεύθερο…
Το ίδιο φαίνεται ότι επιχειρεί να κάνει και η κρατική εξουσία, η οποία αντέδρασε σπασμωδικά λόγω της φασαρίας που προκλήθηκε και αποφάσισε να προχωρήσει σε νομοθετική ρύθμιση, που ειδικά μετά την 11η Σεπτεμβρίου αποτέλεσε κυβερνητική επιταγή στις ΗΠΑ και στη συνέχεια στην Ευρώπη στο πλαίσιο της τρομοϋστερίας που ακολούθησε την πτώση των δίδυμων πύργων.
Έλεγχος και περιορισμοί στο Ίντερνετ, μετά τη λάσπη που έριξαν πολλοί άσχετοι με το «άθλημα». Η φοβικότητα απέναντι στο άγνωστο και το ελεύθερο μοιάζει με φάντασμα που πλανάται πάνω από τη χώρα. Και ίσως κομίζει αλυσίδες στον άυλο ωκεανό του κυβερνοχώρου.